Po wystąpieniach, webinarach i autorskich warsztatach przyszła kolej na trzeci sposób pracy w ramach Wystąpień i edukacji. Mozaiki również mają formę warsztatową, ale działają według własnej logiki. Pracuję tu z gotową metodą, określoną strukturą i materiałami, które prowadzą uczestników przez zależności w danym systemie.
Obecnie prowadzę Mozaikę Klimatyczną i Mozaikę Budowlaną. Łączy je podobny sposób pracy, a z czasem ten obszar może się rozszerzać o kolejne metody. Przy projektowaniu oferty zacząłem więc patrzeć na nie jako na jedną rodzinę warsztatów.
Co łączy Mozaiki
Najbardziej charakterystycznym elementem jest praca z kartami i zależnościami pomiędzy nimi. Uczestnicy nie dostają gotowej opowieści do wysłuchania. Sami próbują zrozumieć, jak poszczególne elementy systemu łączą się ze sobą, co z czego wynika i gdzie pojawiają się najważniejsze powiązania.
Moja rola jest tutaj moderatorska. Wyjaśniam zasady, prowadzę grupę przez kolejne etapy, porządkuję dyskusję i pomagam wtedy, kiedy pojawiają się trudności. Nie przejmuję jednak całej pracy za uczestników i nie podaję im od razu gotowej odpowiedzi.
To ważna część tej metody. Grupa sama buduje obraz problemu, sprawdza swoje rozumienie i dochodzi do kolejnych wniosków. Wiedza merytoryczna nadal ma znaczenie, ale sposób jej zdobywania jest inny niż podczas wystąpienia.
Gotowa metoda, aktywna grupa
Mozaiki różnią się tematyką, ale ich wspólnym rdzeniem jest uczenie się przez odkrywanie zależności.
Mozaika Klimatyczna prowadzi przez mechanizmy zmiany klimatu. Mozaika Budowlana skupia się na sektorze budowlanym i wpływie całego cyklu życia budynków. W obu przypadkach uczestnicy pracują razem, układają zależności, dyskutują i stopniowo budują coraz szerszy obraz systemu.
Taki sposób pracy dobrze sprawdza się przy złożonych zagadnieniach. Zamiast zaczynać od dużej porcji informacji, grupa najpierw próbuje sama zobaczyć strukturę problemu. Dopiero później przychodzi czas na rozmowę o konsekwencjach, możliwych działaniach i pytaniach, które pojawiają się podczas pracy.
Dla mnie to istotna różnica. Moderator prowadzi proces, ale uczestnicy nie są tylko odbiorcami. To oni wykonują dużą część pracy poznawczej.
Dlaczego nie włączyłem Mozaik do Warsztatów ekologicznych
Na pierwszy rzut oka można byłoby potraktować Mozaiki jako kolejne pozycje w katalogu warsztatów. Obie formy opierają się przecież na aktywnej pracy grupy.
Różnica pojawia się na poziomie samej konstrukcji.
Przy autorskich Warsztatach ekologicznych mogę sam projektować przebieg spotkania, dobierać zadania, zmieniać kolejność i tworzyć mechanikę pod konkretny temat, organizację albo grupę uczestników.
W Mozaikach punktem wyjścia jest istniejąca metoda. Ma własną strukturę, materiały i zasady prowadzenia. Mogę dostosowywać język, tempo czy sposób pracy z grupą, ale nie projektuję całego procesu od początku.
Z perspektywy oferty oznacza to również inny rodzaj wyboru. Przy autorskim warsztacie organizator wybiera przede wszystkim temat i cel spotkania. W przypadku Mozaiki wybiera konkretną metodę pracy nad określonym systemem.
Jedna rodzina, różne tematy
Skoro obie Mozaiki łączy sposób pracy, bardziej naturalne stało się pokazanie ich pod wspólną nazwą Mozaiki edukacyjne.
Konkretne metody mogą znaleźć się poziom niżej. Dziś są to Mozaika Klimatyczna i Mozaika Budowlana. Jeżeli z czasem do mojego warsztatu dołączą kolejne Mozaiki, będzie można rozwijać ten obszar bez przebudowy całego pierwszego filaru oferty.
Taki układ porządkuje również komunikację. Na poziomie nadrzędnym mogę wyjaśnić, czym w ogóle jest ten sposób pracy, jaka jest rola moderatora i czego może spodziewać się grupa. Dopiero później przejść do specyfiki konkretnej metody.
Od rodziny metod do strony
Po tych decyzjach miałem już podstawę do zaplanowania strony Mozaiki edukacyjne. Jej zadaniem będzie najpierw wyjaśnić wspólną logikę tych metod: pracę z kartami, odkrywanie zależności, aktywną rolę uczestników i moderatorski sposób prowadzenia. Później użytkownik będzie mógł przejść do konkretnej Mozaiki i sprawdzić jej temat, przebieg oraz zastosowanie.
Pierwszą z tych ścieżek będzie Mozaika Klimatyczna. To przy niej trzeba będzie już zejść z poziomu całej rodziny metod do konkretnego warsztatu i pokazać, jak wygląda proces poświęcony mechanizmom zmiany klimatu.