Po wystąpieniach i edukacji oraz po treściach i stronach internetowych została trzecia część oferty – Ekologia i komunikacja. Łączę tu dwa obszary, którymi zajmuję się od lat: wiedzę środowiskową i pracę z językiem. Chodzi o komunikację dotyczącą klimatu, środowiska i zmiany.
W projektach związanych z klimatem i środowiskiem informacji nie brakuje. Są dane, raporty, działania i wiedza ekspercka. Trudność zaczyna się przy ich tłumaczeniu odbiorcom tak, żeby zachować sens i nie obiecać więcej, niż wynika z rzeczywistych działań.
Najpierw trzeba wiedzieć, co naprawdę można powiedzieć
Zaczynam od tego, co rzeczywiście istnieje: projektu, inwestycji, działania, raportu, produktu, strategii albo danych. Na tej podstawie można ustalić, jaki komunikat ma sens, czego odbiorca potrzebuje do zrozumienia tematu i gdzie pojawia się ryzyko uproszczenia albo nadinterpretacji.
Przy pojęciach związanych z klimatem, emisjami, energią czy zrównoważonym rozwojem nawet jedno zbyt mocne zdanie może zmienić znaczenie całego przekazu. Najpierw sprawdzam materiał i kontekst. Język przychodzi później.
Wiedzę trzeba przełożyć na język odbiorcy
Ekspert może dobrze znać dane, mechanizmy i zależności. Odbiorca nie musi mieć tego samego przygotowania. Sama poprawność merytoryczna nie wystarczy, jeśli tekst pozostaje zrozumiały tylko dla wąskiej grupy. Nadmierne uproszczenie może zgubić ważny warunek, zakres albo skalę zjawiska.
Podobnie pracuję od lat przy Włącz oszczędzanie i encyklopedii ekologicznej. Trzeba zachować sens informacji, ale podać ją tak, żeby odbiorca spoza wąskiej specjalizacji mógł ją właściwie zrozumieć.
Przy stronie Ekologia i komunikacja chciałem pokazać ten sposób pracy: porządkowanie wiedzy i dobieranie takiego sposobu wyjaśnienia, który nie zniekształca tematu.
Wiarygodność jest częścią komunikacji
Osobnym obszarem stał się greenwashing i wiarygodność przekazu. Greenwashing nie ogranicza się do fałszywych deklaracji. Ryzyko pojawia się także wtedy, gdy komunikat pomija ważny kontekst, używa zbyt szerokiego pojęcia albo sugeruje większy efekt niż wynika z dostępnych danych.
Przy takim materiale trzeba sprawdzić relację między słowami a działaniem, które te słowa opisują. Liczy się zakres deklaracji, użyte pojęcia, kontekst i informacje potrzebne odbiorcy do jej oceny.
Tekst może być poprawny językowo i nadal budzić zastrzeżenia merytoryczne. Greenwashing ma w tym filarze własną ścieżkę.
Zmianę też trzeba umieć wyjaśnić
Trzeci obszar dotyczy komunikacji transformacji i zmiany. Pracownik, klient, czy partner projektu mogą potrzebować różnych informacji o tej samej zmianie. Inaczej patrzą na nową technologię, inwestycję, zmianę procesu albo kierunku działania organizacji.
W projektach środowiskowych dochodzą wiedza techniczna, dane i skutki dla różnych grup. Sam komunikat o zmianie nie wystarcza. Trzeba jeszcze wyjaśnić, co się zmienia, dlaczego, kogo to dotyczy i jakie ma znaczenie.
Tę część oferty ułożyłem wokół wyjaśniania zmiany różnym grupom odbiorców.
Trzy ścieżki
Trzeci filar podzielił się na trzy obszary: Komunikację klimatyczną i środowiskową, Greenwashing i wiarygodność przekazu oraz Komunikację transformacji i zmiany.
W każdym z tych obszarów punktem wyjścia są rzeczywiste działania, dane albo materiały. Jeżeli projekt wymaga przygotowania konkretnych tekstów, stron internetowych albo większej struktury treści, ten obszar może połączyć się z drugim filarem, czyli Treści i strony internetowe.
Cała architektura oferty jest już ułożona. Kolejny krok to wejście głębiej w pierwszy obszar trzeciego filaru – Komunikację klimatyczną i środowiskową. Następny artykuł będzie o tym, jak porządkowałem tę część oferty i gdzie przebiega granica między rzetelnym wyjaśnianiem złożonych tematów a ich nadmiernym upraszczaniem.